Matbaanın İcadı. Matbaayı Kim İcat Etti?

Matbaanın İcadı. Matbaayı Kim İcat Etti?

11 Mart 2019 0 Yazar: Admin

Matbaanın icadı modern çağa hızlı bir şekilde ulaşmamızdaki, en önemli buluşlar arasında yer almaktadır. Matbaanın icadı bilişim sistemlerinin olmadığı yıllarda bilgilerin gelecek nesillere daha kolay aktarılması, bilgilerin toplumlara toplu ve daha hızlı bir şekilde ulaşması gibi birçok kolaylık sağlamıştır. Bu yazımızda matbaayı kim buldu? Sorusuna vereceğimiz cevapların yanı sıra, matbaanın icadı hakkında kapsamlı bilgileri de sizler için hazırladık.

 

Matbaanın İcadı. Matbaayı Kim Buldu?

Matbaa Nedir?

Matbaanın icadı hakkında detaylara geçmeden önce, kısa bir tanımlamayla matbaa nedir? sorusuna cevap vermek daha sağlıklı olacaktır.

Matbaa; Başta yazı ve resimler olmak üzere, insanlara farklı konular hakkında bilgi veren şekillerin, kağıt, deri ve kumaş gibi farklı malzemelerin üzerine basılarak hızlı bir şekilde çoğaltılmasına imkan sunan sistem veya makinelere verilen isimdir.

Matbaayı Kim Buldu? Matbaa Nasıl Bulundu?

Matbaanın icadı konusunda derin çalışmalar yapan Johann Gutenborg, matbaanın mucidi olarak bilinmektedir. Uzun yıllar süren bir çalışmanın sonucunda Gutenborg tarafından icat edilmiş olsa da, Johann Gutenborg’un çevresindeki bir takım insanlar tarafından aldatılması neticesinde, farklı isimler altında tanıtılmasına sebep olmuştur.

matbaayi-kim-icat-etti-kim-buldu-matbaanin-tarihi-tarihcesi

Öte yandan Mısırlılar ve Uygur Türklerinin 9 ve 10. Yüzyıllarda matbaayı Arapça metinleri basmak için kullandıkları da bilinmektedir.

Matbaayı her ne kadar Çinlilerin bulduğu yönünde küçük bilgiler yer alsa da, Çinlilerin kullanmış oldukları teknik matbaa tarzı bir basım değil, yazı ve şekillerin ağaç kabuklarına işlenmesi şeklindeydi.

Johann Gutenborg’un bulmuş olduğu ve makine halinde insanlığın hizmetine sunduğu matbaa ise, günümüzde kullandığımız matbaanın haliyle biraz daha gelişmemiş halidir. Ancak harflerin metal kalıplara işlenerek basılması tekniğini, bu matbaada da görmemiz mümkündür.

Matbaanın Osmanlıya Gelişi

Matbaanın Osmanlı Devleti’nde ilk kullanılmaya başladığı dönem, Lale Devri dönemidir. İbrahim Müteferrika 1726 yılında, matbaayı Osmanlıya getiren kişi olmuştur.

Matbaanın Osmanlıya geç gelmesinin en önemli nedeni, böyle bir makineye ihtiyaç olmadığının düşünülmesi ve dini tutucu kimselerin karşı çıkmasıyla olmuştur. Birçok İslam alimi matbaanın gerekli ve yararlı bir icat olduğunu söylemiş olsalar da, tutucu kimileri de buna karşı çıkmıştır.

Matbaanın Türkiye’de ki Gelişimi

  • Mühendishane Matbaası ismiyle ilk matbaa, 1796 yılında Abdurrahman Efendi öncülüğünde kurulmuştur.
  • 1802 yılındaysa, Üsküdar matbaası kurulmuş ancak bu matbaanın kim tarafından kurulduğu konusunda net bilgi bulunmamaktadır.
  • 1831 yılındaysa, yine kurucusunun kim olduğu bilinmeyen Takvim hane-i Amire Matbaasının açıldığı bilinmektedir.
  • Matbaa alanındaki gelişmelere bakıldığında, 1822 senesinden itibaren 11 yol içerisinde tam 54 matbaanın kurulduğu bilinmektedir.
  • 1948’de ise, 509 matbaa kurulmuştur.
  • 1983 yılına kadar kurulan toplam matbaa sayısı 3537 olarak kayıtlara geçmiştir.

Günümüze baktığımızdaysa, on binlerce matbaanın olduğunu söylemek mümkündür.

Matbaanın Faydaları

Matbaanın icadı sonrasında, insanlığa sayısız faydaları olmuştur. Matbaanın faydalarından bazılarına değinecek olursak, şunları söylemek mümkündür.

  • Her türlü bilgi ve belgenin, seri bir şekilde çoğaltılması matbaanın faydaları arasındadır.
  • Bilgi ve resimlerin kısa sürede milyonlarca çoğaltılarak, son kullanıcıya hızlı bir şekilde ulaşmasına olanak tanımıştır.
  • Olan biten her şeyden, gazeteler aracılığıyla milyonlarca insanın haberdar olmasını sağlamıştır.
  • Bilgilerin daha kolay şekilde saklanmasına imkan tanımıştır.
  • Farklı kültürlerin tanıtılmasında etkin rol oynamıştır.